HUTSA

Etxeak baino lehen, koloreak baino lehen, sistema batek bakoitzari bere lekua ezarri baino lehen, lurra Jentilena zen.

Antes de las casas, antes de los colores, antes de que un sistema fijara a cada uno su lugar, la tierra era de los Jentilak.

Lehenak izan ziren. Trikuharriak altxatu zituzten, burdina lantzen eta garia ereiten ikasi zuten. Ez zuten ez nagusirik ez talderik: zaharregiak eta askeegiak ziren, inork ezin baitzituen kolore baten barruan sartu.

Fueron los primeros. Levantaron los dólmenes, aprendieron a trabajar el hierro y a sembrar el grano. No tenían amo ni bando: eran demasiado viejos y demasiado libres para que nadie pudiera meterlos dentro de un color.

Gau batez, izar berri bat agertu zen zeruan. Jentilek hari begiratu zioten, eta berehala ulertu zuten: mundu berria zetorren. Dena antolatuko zuen, denari izena emango zion, bakoitzari bere lekua eta bere etxea ezarriko zizkion. Eta mundu hartan ez zegoen haientzat lekurik.

Una noche apareció una estrella nueva en el cielo. Los Jentilak la miraron y lo entendieron al instante: venía un mundo nuevo. Lo ordenaría todo, le pondría nombre a todo, fijaría a cada cual su sitio y su casa. Y en ese mundo no había lugar para ellos.

Ez zuten borrokatu. Lurraren barrenean gorde ziren, izen guztietatik at geratu ziren arte. Hutsa bihurtu ziren: hutsunea, ezereza, sistemaren begietatik ezkutuan dagoen zuloa.

No lucharon. Se guardaron en lo hondo de la tierra, hasta quedar fuera de todos los nombres. Se volvieron hutsa: vacío, nada, el hueco escondido a los ojos del sistema.

Baina izenik ez duena ezin da hil. Zenbatzen ez dena ez baita atzematen.

Pero lo que no tiene nombre no puede morir. Porque lo que no se cuenta no se atrapa.

Lurpean dira oraindik. Begira jarraitzen dute. Basajaun, Lamia, Sugaar eta Gaue ikusten dituzte. Haien boterea kolore bat onartu dutenen artean baino ez da banatzen. Gauero, arrakalatik esku bat luzatu, eta botere haren puska bat hutsara eramaten dute. Ez dute ezer sortzen. Ez dute beharrik. Argiak alferrik xahutzen duena baino ez dute hartzen.

Siguen bajo tierra. Siguen mirando. Ven a Basajaun, a Lamia, a Sugaar y a Gaue. Su poder solo se reparte entre quienes aceptaron un color. Cada noche alargan una mano por la grieta y se llevan un pedazo de ese poder al vacío. No crean nada. No lo necesitan. Solo toman lo que la luz derrocha.

Hutsak ez du irabazteko jokatzen. Lau etxeei gauza bakarra gogorarazteko jokatzen du: zenbatzen duten guztia desager daitekeela.

Hutsa no juega para ganar. Juega para recordarles a las cuatro casas una sola cosa: que todo lo que cuentan puede desaparecer.

Zuk ere ez duzu kolorerik nahi. Horregatik jarraitzen duzu irakurtzen.

Tú tampoco quieres un color. Por eso sigues leyendo.

Hemendik ez da hasten. Hutsa ez da leku bat. Izateko modu bat da.

No se empieza desde aquí. Hutsa no es un lugar. Es una forma de ser.

Ateak itxi dira. Hogeita hamazazpi izenik gabe geratu ziren.

Las puertas se han cerrado. Treinta y siete se quedaron sin nombre.

Hutsa ez da hil. Ez baita inoiz egon.

Hutsa no ha muerto. Nunca estuvo.

∅   no estás aquí   ∅